De Kritesche Geescht

No David Hitchcock, « Critical Thinking », Stanford Encyclopedia of Philosophy (2018, iwwerschafft 2022). E Konzept um Kräizpunkt vun der Philosophie, der Epistemologie an der Pädagogik. (Dräi Ergänzungen — d’Definitioun vum Ennis 1985, de Delphi-Bericht vum Facione 1990, d’Philosophie fir Kanner vum Lipman — kommen aus externe Quellen zu dësem Artikel.)

Definitioun

Den gemeinsamen Kär, hannert der Villfalt vun den Definitiounen, ass e suergfältegt, op e Ziel gerichtegt Denken (careful goal-directed thinking). Dräi Zich (Bailin et al., 1999): (1) et geet drëms wat een gleewe soll oder wat een dinn soll ze entscheeden; (2) den Denker probéiert Standarde vun Genauegkeet a Genuegsamkeet ze erfëllen; (3) d’Denken erreecht dës Standarde och wierklech.

Grondleeënd Definitioun — John Dewey (deen vum reflexivt Denken schwätzt):

« Aktiv, hartnäckeg a suergfälteg Iwwerleeung vun all Iwwerzeegung oder ugeholl Form vu Wëssen, am Liicht vun de Grënn déi se ënnerstëtzen an de spéidere Conclusiounen, op déi se zréckgeet. » (How We Think, 1910)

Fir de Dewey ass dat eng wëssenschaftlech Astellung vum Geescht. Am Géigesaz dozou steet: eng direkt Akzeptanz vun enger Iddi ass « dat net-kritescht Denken, d’Minimum u Reflexioun ».

Déi am meeschte zitéiert Definitioun — Robert Ennis: de kritesche Geescht ass e

« raisonnabelt a reflexivt Denken, dat op d’Entscheedung ausgeriicht ass, wat ee gleewe soll oder dinn soll » (reasonable reflective thinking focused on deciding what to believe or do).

Formuléiert am Artikel « A Logical Basis for Measuring Critical Thinking Skills » (Educational Leadership, 1985), ass si zur Referenzdefinitioun an der Erzéiung ginn. Si huet de Virdeel, mat enger Kéier den theoretesche (gleewen) an de praktesche (dinn) Deel ofzedecken.

Varianten vum Standard no den Auteuren: Denken „intellektuell diszipléiert" (Scriven & Paul), „raisonnabel" (Ennis), „geschéckt" (Lipman), „suergfälteg" (Bailin & Battersby).

D’paradigmatescht Beispill (Dewey)

E Student wäscht Gläser mat waarmem Seefewaasser a leet se ëmgedréint op en Teller: Blosen erschéngen um Rand vu baussen, an trieden dono erëm no bannen. Firwat?

Observatioun vun engem iwwerraschende Fakt → Verwonnerung;
Kloer formuléiert Fro;
Hypothese: déi waarm Loft, déi ënner dem Glas agespaart ass, dehnt sech aus, dowéinst d’Blosen;
Experiment entworf: en Äiswürfel um Glas leeën während d’Blosen sech bilden;
Test: d’Blosen dréinen sech ëm → d’Hypothese gëtt bestätegt.

Dëse Mini-Fall enthält déi ganz Struktur: observéieren, sech verwonneren, sech eng Erklärung ausdenken, experimentéieren, uerteelen. Hie weist och, dass de kritesche Geescht e Wëssen erfuerdert (hei d’Gasgesetz: d’Volumen ännert sech mat der Temperatur).

Bestanddeeler: Fäegkeeten vs Astellungen

Eng kritesch Denkhandlung setzt souwuel d’Fäegkeet (Kënnen) wéi och de Wëllen (Astellung) viraus.

D’Fäegkeeten (abilities / kognitiv Kompetenzen)

Haaptfamilljen (Glaser, Ennis, Facione, Halpern) — d’Kombinatioun vun alle Lëschte géif « méi wéi 50 Erzéiungsziler » erginn:

observéieren an d’Verléisslechkeet vun Observatiounsberichter beurteelen;
froen (d’Verwonnerung an eng kloer Fro ëmwandelen, ouni verstoppte Virastellungen);
erdenken vu méigleche Erklärungen / Optiounen;
schléissen an de Grad vu Sécherheet vun de Conclusiounen bewerten;
experimentéieren (en Test entwerfen, statistesch iwwerleeën);
d’Verléisslechkeet vu Quellen beurteelen (consultéieren);
Argumenter analyséieren an evaluéieren;
d’Virastellungen identifizéieren, Definitiounen opstellen a bewerten.

D’Astellungen (Haltungen / „intellektuell Tugenden")

Dat wat maacht, dass eng fäeg Persoun sech wierklech kritesch beim Denken verhält (Facione, 1990):

Openheet vum Geescht (scho geklärte Froen nach eng Kéier iwwerdenken);
intellektuell Éierlechkeet an d’Sich no der Wourecht (wëlle gutt informéiert sinn, aner Positioune eescht huelen);
Gewunnecht ze ënnersichen (Hamby hält dat fir déi zentral kritesch Tugend);
intellektuellen Courage, Vertrauen an seng eege Fäegkeet ze ënnersichen;
Bereetschaft, säin Uerteel zeréckzehalen, während een d’Alternativen exploréiert;
Vertrauen an d’Vernonft;
Duerchhalevermeigen a Fäegkeet zur Selbstkorrektur.

Den Ennis fügt eng „korrelativ" Astellung dobäi: d’Wierdegkeet vun all Persoun ze respektéieren; ouni si wier e Programm fir kritescht Denken „ongenügend a vläicht geféierlech".

Zwee Meilesteng: de Delphi-Konsens an d’Philosophie fir Kanner

De Delphi-Bericht (Facione, 1990)

Fir eng gemeinsam Definitioun ze stabiliséieren, gëtt d’American Philosophical Association bei Peter Facione eng Studie mat der Delphi-Method a Optrag: d’Fro gëtt engem Panel vu 46 Experten (Philosophen, Pädagogen, Psychologen) a méierere anonyme Ronnen virgeluecht, bis e Konsens entsteet. Resultat (Critical Thinking: A Statement of Expert Consensus, 1990): de kritesche Geescht = e selwer-reguléiert an iwwerluecht Uerteel, dat op sechs kognitive Fäegkeeten opbaut — Interpretatioun, Analyse, Evaluatioun, Inferenz, Erklärung, Selbstregulatioun — zesumme mat enger Astellungsdimensioun (den „ideale kritesche Geescht": neigereg, gutt informéiert, oppen, éierlech, virsiichteg beim Uerteelen). Dat ass d’Basis vum California Critical Thinking Skills Test an dem California Critical Thinking Disposition Inventory.

D’Philosophie fir Kanner (Lipman)

Matthew Lipman mécht de kritesche Geescht schonn zu engem Ziel an der Kandheet. Iwwerzeegt datt Kanner ganz fréi abstrakt denke kënnen, schreift hie philosophesch Romaner fir si (ugefaange mat La Découverte de Harry Stottlemeier, 1974) a grënnt 1974 mam Ann Margaret Sharp d’IAPC (Institute for the Advancement of Philosophy for Children) zu Montclair. Säi Schlësselkonzept, iwwerholl vu Peirce a Dewey: d’„Fuerschungsgemeinschaft" (community of inquiry) — eng Grupp vu Schüler, déi am Dialog zesumme kritesch, kreativ a wuelwëlleg iwwerleeën. Kontrolléiert Studien hu gewisen, dass dat e positiven Effekt op d’Denken, d’Liesen an d’zwëschemënschlech Bezéiungen huet. Dat ass déi pädagogesch Säit vum Ideal vum kritesche Geescht.

D’Roll vum Hannergrondwëssen

De kritesche Geescht ass kee magesche Elixir, deen ee op egal wéi eng Thema kann uwenden, wann ee vun de Fakten guer näischt weess. Hie brauch dräi Aarte vu Wëssen: kritesch Konzepter (Observatioun/Inferenz, néideg/genuch, Dedukioun/Indukioun, Hypothese, statistesch Signifikanz…), d’Prinzipien vum gudde Reasonement, an e substantielt Wëssen am betreffenden Beräich. Dowéinst d’Astellung, „am Allgemengen gutt informéiert ze bleiwen".

Déi grouss Kontrovers: allgemeng Kompetenz oder ofhängeg vum Beräich?

John McPeck, Critical Thinking and Education (1981): staark These vun der Beräichs-Spezifitéit. « Denken heescht ëmmer, iwwer eppes ze denken »; et gëtt keng allgemeng an transferéierbar Denkfäegkeeten. „D’Denken" als eegestänneg Fach ze léieren wier zwecklos — een muss d’Diskiplinne esou léieren, dass hir kognitiv Struktur eraus kënnt.
Kritik (Paul, Siegel, 1985): kloer Géigebeispiller (Schreiwen, Schwätze sinn allgemeng Fäegkeeten, och wa se „iwwer eppes" sinn). D’Erkenne vun der Verwiesselung tëscht néideger a genuegender Bedingung ass allgemeng.
Dräi Bedeitungen vun der Spezifitéit: konzeptuell (widderleebar), epistemologesch (deelweis wouer: e Picasso authentifizéieren ≠ eng Equatioun léisen), empiresch (de facto kann een an engem Beräich kritesch sinn an an engem anere net) → doraus de Problem vum Transfert: d’Beweiser fir en effikaven Transfert an den Alldag bleiwen dënn.
Gemeinsamen Terrain: kritesch iwwer e Sujet nozedenken erfuerdert e Hannergrondwëssen iwwer dëse Sujet.

Kritik un dem Ideal selwer

Dat Ideal vum kritesche Geescht gouf als kulturell an ideologesch situéiert kritiséiert — et géif ongerecht bestëmmte Manéieren ze wëssen bevirdeelegen (déi vun enger dominanter Grupp):

d’Distanz géif géintiwwer der Nootstand bevirdeelegt ginn, d’Gläichgëltegkeet géintiwwer der Suerg ëm anerer, d’Denken géintiwwer der Handlung;
de Zweiwel géint dem Gleewen, d’Vernonft géint der Emotioun, der Faantasie an der Intuitioun; d’eleng Denken géint der Zesummenaarbecht.

Feministesch Kritik — Barbara Thayer-Bacon (1992 an duerno): déi klassesch Theorie vum kritesche Geescht wier sexistesch, well si d’Ech vum Objet trennt. Si stellt him e constructive thinking géintiwwer: eng sozial, verkierperlecht a situéiert Aktivitéit, déi d’Vernonft schätzt, awer och d’Intuitioun, d’Faantasie an d’Emotioun (d’Bild vum kollektiven „quilting bee" géint den eelenen Denker vum Penseur vum Rodin). Wichteg Nuance: dës Kritik seet net, dass d’Fraen manner gutt géife raisonéieren — d’Tester (Facione 1990; Kuhn 1991) fannen keen Ënnerscheed u Kompetenz oder Astellung tëscht de Geschlechter.

Kritesch Pädagogiken: Paulo Freire (Pédagogie des opprimés, 1968) a bell hooks (Teaching to Transgress, 1994) verbannen de kritesche Geescht mat engem dialektesche Dialog, deen d’Dominanz am Klassesall ofschaft an an d’Handlung mëndet. → D’Kritiker wëlle net dat Ideal ofschafen, mä et nei denken.

Kritesche Geescht a kognitiv Biase

Bestätegungsbias (Nickerson, 1998): d’Tendenz, d’Beweiser ze bevirdeelegen, déi seng eege Hypothese bestätegen, a jenne ze vernoléissegen, déi si widderleeën. Léisung: all Hypothese zréckzehalen bis d’Beweiser all Erklärunge bis op eng ausschléissen (Method vum Ermëttler).
Verformbarkeet vum Gedächtnis (Loftus): eng liewhaft an detailléiert Erënnerung kann eng reng Erfindung sinn.
Géigen-intuitiv Nuance (Kenyon & Beaulac, 2014): sech senger Biase bewosst ze ginn geet net duer fir se ze korrigéieren; besser ass et, hir Wierkung ze blockéieren duerch Mechanismen — blann Beurteelung, doppel-blann randomiséiert Tester, anonym Korrektur vun Aarbechten, direkt Opzeechnung vun den Observatiounen.
Kuck Kahneman, System 1 / System 2 (Thinking, Fast and Slow, 2011); déi limitéiert Rationalitéit vum Simon (satisficing).

Uwendung (Enseignement / Agrégation)

De kritesche Geescht ass en zentraalt Erzéiungsziel (vum Dewey bis zum kalifornesche System, dee säin eegene Cours virschreift). Fir de Philosophiecours: hie verbënnt déi informell Logik (Argumentanalyse, d’Erkenne vu Sophismen — déi reell Inferenze si formell net valabel, awer stëtzen sech op „substantiell Reegelen", Toulmin 1958) an eng Ethik vum Ënnersichen (d’Astellungen). D’Debatt allgemeng/beräichsspezifesch beliicht eng praktesch Fro: kann een „léieren ze denken" ouni all Inhalt? D’Äntwert vun der SEP tendéiert Richtung neen — de kritesche Geescht gëtt bannent den Diskiplinne kultivéiert.

Konzepter / verbonne Fiche

Kognitiv Biase (déi intern Hindernisser fir ze korrigéieren)
Popper — Falsifizéierbarkeet an Epistemologie · Falsifizéierbarkeet (probéieren seng eege Hypothesen ze widderleeën)
Logik (formell Logik vs informell Logik)
Bachelard — Epistemologescht Hindernis (mam spontane Wëssen briechen)
Propagande · D’Gesellschaft vum Spektakel (dat wat de kritesche Geescht virun schützt)